کنترل عملکرد کلیه ها در بیماران IBD از ضروریاتی است که اکثر پزشکان از آن غافل می شوند و هین باعث بروز مشکلاتی برای بیماران در موارد بسیار می شود. یکی از اختلالات شایع که در بیماران IBD وجود دارد تشکیل سنگ در کلیه ها و مثانه است و دلیل آن بالا بود میزان غلظت املاح در کلیه ها ومثانه است.

سنگ کلیه احتمال بوجود اومدنش در بیماران IBD از اون جهت بیشتر می شه که جذب آب از روده بزرگ کمه و در نتیجه دفع آب از کلیه ها هم کمتر خواهد شد و همین باعث افزایش املاح معدنی در کلیه از جمله کلسیم می شه.
از این رو بهتره هر از چند گاهی یه آزمایش کراتین ین بدین که این پست رو به آن تخصیص داده ام. عملکرد نرمال یا غیر نرمال کلیه با سطح کراتین ین در خون مرتبطه

کراتی نین چیست؟

کراتی نین یک ماده شیمیایی دفعی است که از متابولیسم عضلات حاصل می شود. در واقع، کراتی نین از کراتین که منشاء عمده تولید انرژی در عضله است، مشتق می گردد. روزانه تقریباً 2 درصد کراتین بدن به کراتی نین تبدیل می شود و سپس با جریان خون به کلیه ها می رود. کلیه ها اغلب کراتی نین را فیلترکرده و آن را با ادرار دفع می کنند. ازآنجایی که توده ماهیچه ای بدن معمولاً ثابت است، میزان دفع کراتی نین نیز در محدوده مشخصی قرار دارد.

چرا کنترل کراتی نین مهم است؟

کلیه ها میزان کراتی نین خون را در محدوده نرمال ثابت نگه می دارند، بنابراین میزان دفعی کراتی نین شاخص خوبی برای ارزیابی عملکرد کلیه هاست. اگر کلیه ها به هر دلیلی دچار مشکل شوند، کراتی نین در خون بالا می رود، چون کلیه ها قادر نبوده اند عمل پاکسازی را به درستی و کامل انجام دهند؛ بنابراین در صورت افزایش کراتی نین احتمال عارضه کلیوی باید مدنظر قرار گیرد و به همین دلیل است که در آزمایشات استاندارد همیشه سطح آن در خون ارزیابی می شود.


میزان طبیعی کراتی نین در خون چقدر است؟

محدود طبیعی این ماده درخانم ها بین 1/1-0/5 و در مردان 1/2-0/6 میلی گرم در دسی لیترخون است. علت بیشتر بودن آن در مردان به علت بیشتر بودن توده ماهیچه ای آنهاست. جوانان فعال یا بالغین در میانسالی ممکن است کراتی نین بیشتری داشته باشند.
برعکس درافراد مسن میزان کراتی نین کمتر است. افرادی که دچار سوء تغذیه، کاهش وزن شدید و بیماری طولانی مدت هستند، به علت کاهش توده عضلانی سطح کراتی نین آنها کمتر از میزان مورد انتظار است. فردی که دارای یک کلیه است سطوح کراتی نین درخون او ممکن است بین 1/9-1/8 باشد. اگر میزان کراتی نین به بالاتر از 10 برسد، نشانه آسیب شدید کلیوی بوده و انجام دیالیز برای این گونه افراد ضروری است.

چه دلایلی باعث افزایش کراتی نین خون می شوند؟

هر شرایطی که عملکرد کلیه را تحت تاثیر قرار دهد، احتمالاً باعث بالا رفتن سطح کراتی نین می شود، اما نکته مهم این است که تشخیص دهیم این عارضه مربوط به گذشته (مزمن) بوده یا اخیراً (حاد) رخ داده است؟
معمول ترین علت بیماری مزمن کلیه در بالغین، فشارخون و دیابت است. البته بعضی داروها نیز منجر به افزایش کراتی نین می شوند. کراتی نین سرم حتی بعد از مصرف مقادیرزیادی گوشت نیز بالا می رود. ترکیب داروهای استاتینی که برای کاهش کلسترول و دیلتیازم که برای فشار خون به کار می روند، ممکن است سطح کراتی نین را افزایش دهد.

 

بقیه در ادامه مطلب.......



آیا افزایش کراتی نین خون علایم دارد؟

علایم اختلال عملکرد کلیه به طور وسیعی متفاوت و متنوع است. بعضی افراد ممکن است دچار اختلال عملکرد کلیه و افزایش کراتی نین بدون هیچ نشانه ای باشند. بسته به علت بروز مشکل نشانه های معمول عبارتند از: احساس خشکی و کم آبی، خستگی، کوتاهی نفس، سرگیجه و ... البته برای ارزیابی دقیق ترعملکرد کلیه، بررسی نسبت کراتی نین به اوره خون خیلی مهم است و در تشخیص افتراقی انواع اختلالات کلیوی کاربرد دارد.

سئوالاتی که معمولاً در رابطه با کراتی نین مطرح می شود، عبارتند از:

آیا ورزش بر سطوح کراتی نین تاثیر می گذارد؟

به طورمعمول، ورزش ملایم بر سطوح کراتی نین اثر می گذارد و وقتی شما مرتب ورزش می کنید و توده عضلانی شما شکل می گیرد، حتماً سطح کراتی نین مقدار کمی افزایش می یابد، اما هیچ موقع به سطح غیرعادی نمی رسد.

رژیم غذایی چه تاثیری بر روی کراتی نین می گذارد؟

به طور کلی سطوح کراتی نین در رژیم نرمال ثابت است، ولی ممکن است در افرادی که رژیم پر گوشت وپر پروتئین مصرف می کنند، حدود 10 الی 30 درصد بالاتر باشد.

کراتین چیست؟ آیا اگرمکمل کراتین مصرف کنم، سطح کراتی نین خون من بالا می رود؟

کراتین ترکیبی است که ابتدا در کبد ساخته شده و سپس به ماهیچه منتقل می شود و به عنوان منبع انرژی ماهیچه مورد استفاده قرار می گیرد. در ابتدا در ماهیچه قسمتی از کراتین همزمان به کراتی نین تبدیل می شود. میزان هر دو (کراتین و کراتی نین) بستگی به توده عضلانی دارد، بنابراین در مردان میزان آن بیشتر از زنان است. امروزه کراتین به عنوان مکمل در بازار یافت می شود که اگر کسی آن را مصرف کند، میزان کراتی نین خون او نیز کمی افزایش می یابد، بنابراین در صورت مصرف مکمل کراتین حتماً مساله را با پزشک درمیان بگذارید.

آیا سطوح کراتی نین با سن تغییر می کند؟

سطح کراتی نین به دو عامل توده ماهیچه و عملکرد کلیه بستگی دارد. وقتی سن فرد بالا می رود، توده ماهیچه ای کاهش می یابد، اما کلیه نیز تمایل به کم کاری دارد ودرنتیجه درمیزان نهایی کراتی نین تغییری حاصل نمی شود.


منبع: نشریه دنیای تغذیه، شماره 98.